آشنایی با قوانین چک برگشتی

• در صورت پرداخت‌نشدن وجه چک، دارنده می‌تواند با دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک، طبق قانون از سه روش کیفری، حقوقی یا ثبتی برای مطالبه وجه اقدام کند.
• چک‌های برگشتی قدیمی همچنان معتبرند و دارندگان آن‌ها می‌توانند؛ مانند گذشته از روش‌های کیفری و حقوقی برای وصول مطالبات اقدام کنند.
• برای شکایت از چک برگشتی زیر ۲۰ میلیون تومان، دارنده باید به شورای حل اختلاف مراجعه کند که مرجع صالح رسیدگی به این موارد است.
• شکایت کیفری از چک برگشتی زمانی ممکن است که دارنده طی شش ماه چک را برگشت زده و حداکثر تا شش ماه بعد به دادسرا شکایت کند. در غیر این صورت، تنها روش‌های حقوقی یا ثبتی قابل‌استفاده است.
• برای چک‌های برگشتی حقوقی، شکایت از صادرکننده به این صورت انجام می‌شود: اگر مبلغ چک کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد، دادخواست به شورای حل اختلاف ارائه می‌شود؛ اما برای مبالغ بالاتر، باید به دادگستری مراجعه کرد.
• طبق بخشنامه بانک مرکزی، چک‌های برگشتی که طی سه سال از تاریخ صدور شکایتی درباره آن‌ها نشده باشد، باید توسط بانک‌ها رفع سوءاثر شوند.
• برای توقیف اموال صادرکننده چک برگشتی، مراجع صالح می‌توانند از روش‌های کیفری، حقوقی یا ثبتی اقدام کنند. در هر روش، ارائه مدارک و طی مراحل قانونی ضروری است.
• فردی که توانایی پرداخت بدهی چک برگشتی را ندارد یا به اموالش دسترسی ندارد، می‌تواند درخواست اعسار دهد. در صورت تأیید، حکم جلب صادر نمی‌شود و بدهی به‌صورت اقساطی پرداخت خواهد شد.
• اگر چک صادرشده توسط متوفی مربوط به‌پیش از تاریخ فوت باشد، طلب دارنده چک فوراً قابل‌وصول است. در صورت کافی بودن موجودی حساب متوفی، بانک موظف به پرداخت وجه چک است. اما اگر حساب خالی باشد و متوفی اموالی داشته باشد، ورثه باید بدهی را از اموال او بپردازند؛ در غیر این صورت، ورثه تعهدی به پرداخت نخواهند داشت.

تعریف سند ذمه

سند ذمه دربند ب ماده ۱اینگونه تعریف شده است “سند ذمه : سند حاکی از تعهد مدیون به پرداخت وجه نقد یا پرداخت جنس یا تعهد به فعل معین که در اصطلاحات ثبتی در معنی مقابل اسناد مربوط به معاملات با حق استرداد بکار می‌رود.”

تعریفی که این ماده از سند ذمه داده است شاید برای خوانندگان مقداری گنگ و نامفهوم باشد .بر همین اساس برای توضیح و روشن تر شدن معنای سند ذمه به چند نکته توجه فرمایید:

۱- سند ذمه می تواند یک نوع تعهدی الزام آور به پرداخت وجه نقد باشد، لفظ وجه نقد یا کش ((cash در این ماده مفهومی عام دارد و شامل ارز داخلی (ریال یا تومان) و ارز خارجی( دلار،دینار یا یورو) می شود.

۲- سند ذمه می تواند یک نوع تعهدی الزام آور به پرداخت یک نوع کالای معین باشد. این کالا می تواند عین معین باشد. مثل این خودروی پژو پارس با فلان شماره انتظامی یا می تواند کلی در معین، مثل یک دستگاه خودروی پارس باشد.

۳- سند ذمه می تواند یک نوع تعهدی الزام اور به انجام کارمعینی باشد‌ مثل گذشت و رضایت دادن در پرونده کیفری . پس شامل تعهد به عدم انجام کاری نمی شود.

۴- سند ذمه در اصطلاحات(حقوق) ثبتی در معنای مقابل و برخلاف اسناد مربوط به معاملات با حق استرداد بکارمی‌رود.معاملات با حق استرداد نوعی از معاملات بوده که یک طرف معامله(فروشنده) در مدت زمان معینی معامله را فسخ نموده و مبیع ( مال) خود را مسترد سازد. به بیان دیگر معامله ای که درآن فقط برای فروشنده حق شرط وجود دارد معامله با حق استرداد گفته می شود. پس احکام حقوقی سند ذمه با احکام معاملات با حق استرداد ثبتی متفاوت است.

پس اگر تعریف آسانی از سند ذمه داشته باشیم، می توان گفت :

سند فی ذمه یک نوع سندی رسمی لازم الاجرا است که شخصی (متعهد)در یکی از دفاتر اسناد رسمی تعهد نماید که وجه نقد یا کلای مشخص یا انجام کار مشخصی را برعهده بگیرد و خود را در مقابل شخص دیگری( متعهد له،) مدیون نماید.

کاربرد سند ذمه

اگر به دنبال یک تعهد سفت و سخت و نیز سهل الاجرا هستید به شما پیشنهاد می کنیم از سند ذمه استفاده کنید. کاربرد سند ذمه متاسفانه با همه کاربردی که دارد در جامعه ما ناشناخته مانده است وشاید عده معدودی اسم این نوع سند را شنیده باشند.

به هر حال این سند در مواردی کاربرد دارد که متعهد( مدیون) دارای مال و اموالی باشد.پس درفرضی که متعهد از انجام تعهد خود استنکاف نماید ،طلبکار( متعهد له) به آسانی می تواند با مراجعه به همان دفترخانه اسناد رسمی که سند ذمه در آن تنظیم شده است به استناد ماده ۲ آیین نامه و ماده ۳۴ ماده قانون ثبت املاک و اسناد درخواست صدور اجراییه علیه متعهد را تقاضا نماید و متعهد ۱۰ روز از ابلاغ اجراییه مهلت دارد که به تعهد خود عمل کند که در غیر اینصورت اموال او به نفع متعهد له توقیف خواهد شد.

نتیجه گیری

در دنیای پیچیده و پررقابت امروز، برخورد حرفه‌ای با بدهی‌های پرداخت‌نشده، شرط بقای مالی هر کسب‌و‌کاری است. شرکت‌های وصول مطالبات مثل موسسه کاروکسب ویرا، با ارائه خدمات تخصصی، ابزارهای قانونی و تیم حرفه‌ای، نه‌تنها طلب‌ها را وصول می‌کنند بلکه آرامش ذهنی و ثبات مالی برای کارفرما به ارمغان می‌آورند