نرخ دیه مصوب 1405
دیه چیست؟
اگر انسانی همنوع خود را بکشد یا یکی از اعضای او را قطع یا ناقص یا مجروح کند؛ باید به وی یا وارثانش مال مشخصی را پرداخت کند که به آن مال دیه میگویند.
برای هر نوع آسیبی که به شخص وارد میشود، مقدار معینی دیه مشخص شده است.
میزان دیه در برخی شرایط مانند وقوع جنایت در حرم مکه و ماههای حرام (چهار ماه قمری ذیالقعده، ذیالحجه، محرم و رجب ) افزایش پیدا میکند.
آیا میزان دیه برای مردان و زنان یکسان است؟
ديه قتل زن، نصف ديه مرد است.
هر چند طبق قانون مجازات اسلامی ديه زن نصف ديه مرد است ولی در قانون بيمه شخص ثالث شرکت های بيمه و صندوق تامين خسارت هاي بدنی وظیفه دارند که ديه زن و مرد را يکسان پرداخت کنند.
دامنه پوشش این قانون صرفا محدود به حوادث رانندگی و شرکت های بیمه است و در سایر موارد ، قانون مجازات اسلامی حاکم خواهد بود.
بيمه گر وظیفه دارد تعهدات نوشته شده در اين قانون مربوط به خسارت وارده به زيان ديدگان را بدون لحاظ جنسيت و دين تا سقف تعهدات بيمه نامه پرداخت كند. مراجع قضائی موظفند در انشای حكم پرداخت ديه، مبلغ مازاد بر ديه موضوع اين ماده را به عنوان بيمه حوادث بیان كنند.
دیه غیرمسلمان
مطابق با منابع فقهی شیعه دیه مرد غیر مسلمان یهودی، مسیحی یا زرتشتی که در اصطلاح اهل ذمه نامیده میشوند ۸۰۰ درهم و دیه زنان آنان ۴۰۰ درهم است. از نظر فقها، به غیر مسلمانی که اهل ذمه نیست دیه تعلق نمیگیرد.
انواع دیه
- دیه جان
- دیه اعضا
- دیه منافع
که در 3 حالت اتفاق میوفتد :
- عمد
- شبه عمد
- خطای محض
دیه جان :
در صورت عمدی بودن قتل، قاتل باید قصاص شود مگر اینکه اولیاء دم به دیه رضایت دهند.
- عمد : مهلت پرداخت دیه قتل عمد، یک سال است و از مال خود قاتل پرداخت میشود.
- شبه عمد : مدت پرداخت دو سال است و از مال خود قاتل پرداخت میشود.
- خطای محض : مهلت پرداخت سه سال میباشد پرداخت این دیه بر عهده عاقله است.
دیه اعضا
اعضای اصلی بدن انسان مثل : زبان که یکی هستند دیه کامل دارند و اعضای جفت مانند دو گوش و دو چشم، اگر هر دو آسیب ببینند دیه کامل و آسیب دیدگی یکی از آنها نصف دیه کامل است. فقط میزان دیه بیضهها و لبها که جفت هستند اختلاف است.
دیه منافع
برای آسیبرساندن به منافع و کارکرد برخی اندامهای انسان مانند قدرت تعقل، شنوایی، بینایی و بویایی حتی اگر ظاهر آن عضو سالم باشد، دیه تعیین شده است.
نرخ دیه مصوب 1405
به موجب ابلاغ بخشنامه رئیس قوه قضائیه به تمامی واحدهای قضایی و دادسراهای سراسر کشور و با توجه به بررسیهای به عمل آمده و در راستای اجرای ماده ۵۴۹ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲، قیمت دیه کامله در ماههای غیرحرام و حرام به شرح زیر است :
| ماه | مبلغ |
|
غیرحرام
|
۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان |
|
حرام
|
2 میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان |
ماههای حرام در سال ۱۴۰۵
| ذیالعقده | از ۳۰ فروردین تا ۲۷ اردیبهشت ماه |
| ذیالحجه | از ۲۸ اردیبهشت تا ۲۵ خرداد ماه |
| محرم | از ۲۶ خرداد تا ۲۴ تیر ماه |
| رجب | از ۲۰ آذر تا ۱۹ دی ماه |
| دیه | مقدار دیه |
| قطع کردن یااز بین بردن | ریش و مو: کندن یا از بین بردن تمام موی سر یا ریش مرد در صورتی که دیگر نروید، دیه کامل دارد
چشم: در آوردن و یا از بین بردن دوچشم بینا دیه کامل و هریک از آنها نصف دیه دارد. بینی: قطع کردن و یا از بین بردن تمام بینی یا نرمهای که پایین استخوان بینی است، دیه کامل دارد. لاله گوش: از بین بردن دو لاله گوش، دیه کامل و از بین بردن هر یک از آنها نصف دیه کامل را دارد. از بین بردن نرمه هر گوش یک ششم دیه کامل است. دیه لب: از بین بردن دو لب، دیه کامل و از بین بردن هر یک از آنها نصف دیه کامل دارد. زبان: قطع یا از بین بردن تمام زبان دیه کامل دارد. |
| شكستهشدن و ترک برداشتن | دیه شکستن هریک از دنده های محیط به قلب که از آن حفاظت میکند، یک چهلم دیه کامل است.
دیه شکستن هر یک از دنده های غیر از دنده های محیط به قلب، یک صدم دیه کامل می باشد. شکستن ستون فقرات در صورتی که اصلا درمان نشود و یا بعد از علاج به صورت خمیده در آید، دیه کامل است. |
| از بین بردن منافع | عقل: زائل کردن عقل موجب دیه کامل و ایجاد نقص در آن موجب ارش میگردد.
چشایی: از بین بردن حس چشایی و نقصان آن موجب ارش است. صوت: از بین بردن صوت به طور کامل به گونهای که شخص نتواند صدایش را آشکار کند دیه کامل دارد اگرچه بتواند با اخفات و آهسته صدایش را برساند. |
| دیه جنین | علقه: چهارصدم دیه کامل
مضغه: شش صدم دیه کامل عظام: هشت صدم دیه کامل جنینی که گوشت و استخوان بندی آن تمام شده ولی روح در آن دمیده نشده: یک دهم دیه کامل جنینی که روح در آن دمیده شده اگر پسر باشد دیه کامل و اگر دختر باشد نصف آن و اگر مشتبه باشد سه چهارم دیه کامل. |
| دیه برخی از اعضای بدن در سال 1405 | |||
| نوع آسیب | درصد دیه کامل | مبلغ دیه در سال 1405 | |
| کبودی زبان | سه هزارم دیه کامل | 6 میلیون و 300 هزار تومان | |
| کبودی صورت | |||
| سرخی و سیاهی صورت | شش هزارم دیه کامل | 12 میلیون و 600 هزار تومان | |
| سرخی و سیاهی بدن | |||
| سرخی و سیاهی زبان | |||
| شکستگی بینی که قابل اصلاح باشد | یک دهم دیه کامل | 210 میلیون تومان | |
| پارگی بینی قابل بهبود | |||
| دیه هر انگشت پا | |||
| پارگی یکی از دو لب و بهبودی کامل | |||
| شکستن ستون فقرات که بی عیب درمان شود | |||
| جراحت روی سر یا صورت بدون خونریزی | یک درصد دیه کامل | 21 میلیون تومان | |
| جراحت روی بدن بدون خونریزی | |||
| جراحت روی دست و پا بدون خونریزی | |||
| جراحت روی گردن بدون خونریزی | |||
| بخیه لب بدون خونریزی | |||
| پارگی قرنیه چشم بدون خونریزی | |||
| خراشیدگی زبان بدون خونریزی | |||
| جراحت و خونریزی بینی | دو درصد دیه کامل | 42 میلیون تومان | |
| جراحت و خونریزی لب | |||
| پارگی و خونریزی قرنیه چشم | |||
| جراحت و خونریزی گوش | |||
| جراحت و خونریزی زبان | |||
| سرخ شدن زبان در اثر جراحت | یک و نیم هزارم دیه کامل | 3 میلیون و 150 هزار تومان | |
| سرخ شدن صورت | |||
| کبودی گوش | |||
| پارگی یک لاله گوش | یک ششم دیه کامل | 350 میلیون تومان | |
| پارگی غضروف گوش | |||
| پارگی یکی از دو لب | |||
| در آوردن و از بین بردن چشم نابینا | |||
| ایجاد تورم به تنهایی | بیست درصد دیه کامل | 420 میلیون تومان | |
| شکستن استخوان هر عضو (دیه شکستگی دنده، دست، پا و …) | |||
